Alimenty w czasie trwania małżeństwa
Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami wynika już z samego zawarcia małżeństwa. Jeśli jeden z małżonków nie ma środków do życia, może żądać pomocy finansowej od drugiego – nawet gdy nie doszło do separacji czy rozwodu. W praktyce takie sytuacje zdarzają się rzadko, ale sąd może orzec alimenty także między osobami pozostającymi w związku małżeńskim.
Art. 27 Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny
Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
Alimenty po rozwodzie – kto może się o nie ubiegać?
Po rozwodzie alimenty mogą przysługiwać:
1. Małżonkowi niewinnemu rozwodu
Jeśli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a drugi – niewinny – znalazł się w niedostatku lub jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu, ma on prawo żądać alimentów od byłego partnera.
2. Małżonkowi, który nie został uznany za winnego (lub gdy rozwód był bez orzekania o winie)
W takiej sytuacji alimenty mogą zostać zasądzone tylko wtedy, gdy osoba uprawniona znajduje się w niedostatku – czyli nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, takich jak jedzenie, mieszkanie, leczenie.
Art. 60 Kodeks rodzinny i opiekuńczy
§ 1. Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
§ 2. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
§ 3. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże, gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.
Art. 130 Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego małżonka
Obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.
Jak długo trwa obowiązek alimentacyjny?
Czas trwania obowiązku alimentacyjnego zależy od konkretnej sytuacji:
- Jeśli rozwód orzeczono z winy jednej ze stron – obowiązek alimentacyjny może trwać bezterminowo.
- Jeśli rozwód był bez orzekania o winie lub z winy obojga małżonków – obowiązek wygasa co do zasady po 5 latach od rozwodu (chyba że sąd wyjątkowo go przedłuży).
Obowiązek alimentacyjny wygasa również w razie ponownego zawarcia małżeństwa przez osobę uprawnioną.
Jak uzyskać alimenty na małżonka?
Aby uzyskać alimenty na małżonka, należy złożyć do sądu pozew o alimenty – zazwyczaj w ramach postępowania rozwodowego, ale możliwe jest także odrębne postępowanie po rozwodzie. W pozwie należy wykazać swoją sytuację majątkową, brak możliwości samodzielnego utrzymania się oraz – jeśli to możliwe – winę byłego małżonka.
Jak możemy pomóc?
Nasza kancelaria oferuje pomoc prawną w sprawach o alimenty na małżonka, w tym:
- analizę sytuacji i ocenę szans na uzyskanie alimentów,
- przygotowanie pozwu o alimenty (w ramach rozwodu lub oddzielnie),
- reprezentację przed sądem,
- przygotowanie pozwu o zmianę lub uchylenie obowiązku alimentacyjnego,
- doradztwo dla osób pozwanych o alimenty.
Masz pytania lub wątpliwości? Skontaktuj się z nami – zapewnimy Ci indywidualne podejście, rzetelną analizę sytuacji i pełne wsparcie prawne w sprawie alimentów na małżonka.